Agni Upasthāna (अग्न्युपस्थानम्)

Devanagari

अग्निं प्रज्वलितं वन्दे जातवेदं हुताशनम् ।
सुवर्णवर्णमनलं समिद्धं विश्वतोमुखम् ॥

Transliteration

agniṃ prajvalitaṃ vande jātavedaṃ hutāśanam |
suvarṇavarṇam analaṃ samiddhaṃ viśvatomukham ||

Word-by-Word

अग्निम् (agnim) — fire, प्रज्वलितम् (prajvalitam) — blazing brightly, वन्दे (vande) — I bow to / revere, जातवेदम् (jātavedam) — the all-knowing (Jātavedas), हुताशनम् (hutāśanam) — consumer of oblations, सुवर्णवर्णम् (suvarṇa-varṇam) — golden-complexioned, अनलम् (analam) — the fire (var. अमलम् amalam: pure / spotless), समिद्धम् (samiddham) — brilliantly kindled, विश्वतोमुखम् (viśvato-mukham) — facing all directions.

Translation

I bow to the blazing Fire, the all-knowing Jātavedas, the consumer of sacred oblations—golden-complexioned, brilliantly kindled, and facing all directions.


Context & Source

  • Source: Śāradātilaka Tantra (also codified in Paraśurāma Kalpasūtra 9.11).
  • Usage: The classical Agni-Upasthāna (or Agni-Vandanā) verse recited during homa to reverently approach and salute the consecrated sacrificial fire after it is fully kindled.