4. Bhuvaneshwari
The Philosophy of Bhuvaneshvari
Sutra 1
Devanagari
भुवनेश्वरीं व्याख्यास्यामः ।। 1।।
Transliteration
- Bhuvaneśvarīṃ vyākhyāsyāmaḥ.
Translation
We shall now explain Bhuvaneshvari.
Sutra 2
Devanagari
चतुर्थी सा दशसु महाविद्यासु ।। 2।।
Transliteration
- Caturthī sā daśasu mahāvidyāsu.
Translation
She is the fourth among the ten Mahavidyas.
Sutra 3
Devanagari
भुवनेश्वर्येव नामान्तरेण माया ।। 3।।
Transliteration
- Bhuvaneśvaryeva nāmantareṇa māyā.
Translation
Bhuvaneshvari is simply another name for Maya.
Sutra 4
Devanagari
परमस्येक्षाशक्तिर्भुवनेश्वरी ।। 4।।
Transliteration
- Paramasyekṣāśaktir-bhuvaneśvarī.
Translation
Bhuvaneshvari is the power of “beholding” (Iksha-shakti) of the Supreme.
Sutra 5
Devanagari
अदितिरधिदैवतम् ।। 5।।
Transliteration
- Aditir-adhidaivatam.
Translation
Her presiding deity (Adhidaivata) is Aditi.
Sutra 6
Devanagari
ज्ञानस्य निमित्तभूतः पूर्वो व्यापार ईक्षा ।। 6।।
Transliteration
- Jñānasya nimittabhūtaḥ pūrvo vyāpāra īkṣā.
Translation
“Beholding” (Iksha) is the initial movement of consciousness that serves as the cause of knowledge.
Sutra 7
Devanagari
ईक्षाशक्तिरिच्छाशक्तिरित्यनर्थान्तरम् ।। 7।।
Transliteration
- Īkṣāśaktir-icchāśaktir-ityanarthāntaram.
Translation
There is no difference between the power of beholding (Iksha-shakti) and the power of will (Iccha-shakti).
Sutra 8
Devanagari
क्वचिदीक्षापूर्विका सृष्टिः प्रदर्श्यते ।। 8।।
Transliteration
- Kvacidīkṣāpūrvikā sṛṣṭiḥ pradarśyate.
Translation
In some places, creation is shown to be preceded by beholding.
Sutra 9
Devanagari
क्वचिदिच्छापूर्विका ।। 9।।
Transliteration
- Kvacidicchāpūrvikā.
Translation
In others, it is shown to be preceded by will.
Sutra 10
Devanagari
अविशेषादेव द्वयोः ।। 10।।
Transliteration
- Aviśeṣādeva dvayoḥ.
Translation
Because there is no essential difference between the two.
On Space and Perception
Sutra 11
Devanagari
ईशस्येक्षैव विशालो देशः ।। 11।।
Transliteration
- Īśasyekṣaiva viśālo deśaḥ.
Translation
The very “beholding” of the Lord is vast space.
Sutra 12
Devanagari
प्रतिदर्शकयन्त्रे यावद्दृष्टिगतिविशालं पश्यामः देशम् ।। 12।।
Transliteration
- Pratidarśakayantre yāvaddṛṣṭigativisālaṃ paśyāmaḥ deśam.
Translation
Just as through a viewing instrument (lens), we see a space as vast as the range of our vision.
Sutra 13
Devanagari
स च देशो न यथार्थः ।। 13।।
Transliteration
- Sa ca deśo na yathārthaḥ.
Translation
And that space is not “real” (in an absolute sense).
Sutra 14
Devanagari
अस्मद्दृष्टेर्नातिरिच्यते ।। 14।।
Transliteration
- Asmaddṛṣṭernātiricyate.
Translation
It does not exist apart from our vision.
Sutra 15
Devanagari
विमले जले पश्यामः महान्तमाकाशम् ।। 15।।
Transliteration
- Vimale jale paśyāmaḥ mahāntamākāśam.
Translation
In clear water, we see the vast sky.
Sutra 16
Devanagari
सह सूर्येण दिवा ।। 16।।
Transliteration
- Saha sūryeṇa divā.
Translation
With the sun during the day.
Sutra 17
Devanagari
सह नक्षत्रैः सहचन्द्रमसा च निशि ।। 17।।
Transliteration
- Saha nakṣatraiḥ sahacandramasā ca niśi.
Translation
With the stars and the moon at night.
Sutra 18
Devanagari
स च देशो न यथार्थः ।। 18।।
Transliteration
- Sa ca deśo na yathārthaḥ.
Translation
And that space is not real.
Sutra 19
Devanagari
अस्मद्दृष्टेर्नातिरिच्यते ।। 19।।
Transliteration
- Asmaddṛṣṭernātiricyate.
Translation
It does not exist apart from our vision.
Sutra 20
Devanagari
स्वप्नदेशश्चैवम् ।। 20।।
Transliteration
- Svapnadeśaś-caivam.
Translation
The space in a dream is the same.
Sutra 21
Devanagari
यावती दृष्टिस्तावन् देशो भवति ।। 21।।
Transliteration
- Yāvatī dṛṣṭistāvanddeśo bhavati.
Translation
As far as the vision extends, so does the space exist.
Sutra 22
Devanagari
ईशस्य दृष्टिरपारा ।। 22।।
Transliteration
- Īśasya dṛṣṭir-apārā.
Translation
The vision of the Lord is boundless.
Sutra 23
Devanagari
तस्माद्विश्वस्य देशश्चापारः ।। 23।।
Transliteration
- Tasmādviśvasya deśaś-cāpāraḥ.
Translation
Therefore, the space of the universe is also boundless.
Sutra 24
Devanagari
अपारश्च देश आकाशान्नातिरिच्यते ।। 24।।
Transliteration
- Apāraś-ca deśa ākāśānnātiricyate.
Translation
And this boundless space is nothing other than Akasha (the Ether/Firmament).
Sutra 25
Devanagari
तस्माद्भुवनेश्वर्याकाशः ।। 25।।
Transliteration
- Tasmād-bhuvaneśvaryākāśaḥ.
Translation
Therefore, Bhuvaneshvari is Akasha.
The Canvas of the Universe
Sutra 26
Devanagari
विश्वस्मिन्नाकाशो भित्तिस्थानीयः ।। 26।।
Transliteration
- Viśvasminnākāșo bhittisthānīyaḥ.
Translation
The Akasha is like the wall (the canvas) of the universe.
Sutra 27
Devanagari
क्रियाशब्दज्ञानानि चित्रस्थानीयानि ।। 27।।
Transliteration
- Kriyāśabdajñānāni citrasthānīyāni.
Translation
Action, sound, and knowledge are like the paintings upon it.
Sutra 28
Devanagari
तस्मादिह भुवनेश्वर्यां पूर्वाः प्रतितिष्ठन्ति ।। 28।।
Transliteration
- Tasmād-iha bhuvaneśvaryāṃ pūrvāḥ pratitiṣṭhanti.
Translation
Therefore, the preceding powers (Kali, Tara, Sundari) established themselves here in Bhuvaneshvari.
Sutra 29
Devanagari
विश्वं प्रतितिष्ठतीत्युक्तं भवति ।। 29।।
Transliteration
- Viśvaṃ pratitiṣṭhatītyuktaṃ bhavati.
Translation
It is said, therefore, that the universe is established in Her.
Sutra 30
Devanagari
ईक्षावल्ल्ल्यां मूलमिच्छा ।। 30।।
Transliteration
- Īkṣāvalyām mūlam-icchā.
Translation
The root of the creeper of beholding is Desire/Will (Iccha).
Sutra 31
Devanagari
आद्यादृष्टिरिच्छेत्युक्तं भवति ।। 31।।
Transliteration
- Ādyādṛṣṭir-icchetyuktaṃ bhavati.
Translation
It is said that the primary vision is Will.
Sutra 32
Devanagari
प्रतिदृष्टीच्छात्वमित्येके ।। 32।।
Transliteration
- Pratidṛṣṭīcchātvam-ityeke.
Translation
Every act of vision is indeed an act of will.
On Attachment and Experience
Sutra 33
Devanagari
रसानुभूत्यौदासीन्याभ्यां तद्भावाभावनिर्णयो लोके ।। 33।।
Transliteration
- Rasānubhūtyaudāsīnyābhyāṃ tadbhāvābhāvanirṇayo loke.
Translation
In the world, the presence or absence of “state” is decided by the enjoyment of flavor (rasa) or by indifference.
Sutra 34
Devanagari
ईशे च तथा स्यात् ।। 34।।
Transliteration
- Īśe ca tathā syāt.
Translation
The same applies to the Lord.
Sutra 35
Devanagari
सर्वरसानुभूतिमानीष इत्येकः पक्षः ।। 35।।
Transliteration
- Sarvarasānubhūtimānīṣa ityekaḥ pakṣaḥ.
Translation
One view is that the Lord possesses the enjoyment of all flavors.
Sutra 36
Devanagari
असङ्गं इत्यन्यः ।। 36।।
Transliteration
- Asangam ityanyaḥ.
Translation
The other view is that He is unattached.
Sutra 37
Devanagari
असङ्गं एवानुभवतीत्युत्तरः ।। 37।।
Transliteration
- Asangam evānubhavatītyuttaraḥ.
Translation
The final answer is that only the unattached one truly experiences.
Sutra 38
Devanagari
इच्छातः सङ्गो नातिरिच्यत इति चेत् ।। 38।।
Transliteration
- Icchātaḥ sango nātiricyata iti cet.
Translation
If it is argued that Will is no different from attachment;
Sutra 39
Devanagari
वैराग्याय स उपदेशः ।। 39।।
Transliteration
- Vairāgyāya sa upadeśaḥ.
Translation
That teaching (of their identity) is meant for the purpose of dispassion (Vairagya).
Sutra 40
Devanagari
वस्तुतो ज्ञानस्य विषयात्मना परिणतस्य स्वानुभूतिच्युतिः सङ्गः ।। 40 ।।
Transliteration
- Vastuto jñānasya viṣayātmanā pariṇatasya svānubhūticyutiḥ sangaḥ.
Translation
In reality, attachment is the loss of one’s own experience when knowledge transforms into the form of an object.
Sutra 41
Devanagari
अनुभवितुं व्यापार इच्छा ।। 41।।
Transliteration
- Anubhavituṃ vyāpāra icchā.
Translation
Will is the movement of consciousness toward experiencing.
Aditi and Creation
Sutra 42
Devanagari
आकाशोऽधिभूतमप्यदितिः ।। 42।।
Transliteration
- Ākāśo’dhibhūtam-apyaditiḥ.
Translation
Akasha, as the elemental foundation (Adhibhuta), is also Aditi.
Sutra 43
Devanagari
अखण्ड्यत्वात् ।। 43।।
Transliteration
- Akhaṇḍyatvāt.
Translation
Because she is “indivisible” (Akhandyatvat—from the root diti, meaning division).
Sutra 44
Devanagari
ईशः कश्यप उच्यते ।। 44।।
Transliteration
- Īśaḥ kaśyapa ucyate.
Translation
The Lord is called Kashyapa.
Sutra 45
Devanagari
पश्यतीति ।। 45।।
Transliteration
- Paśyatīti.
Translation
Meaning: “He who sees” (Pashyati).
Sutra 46
Devanagari
अदितिः सर्वेषां देवानाम माता ।। 46।।
Transliteration
- Aditiḥ sarveṣāṃ devānāṃ mātā.
Translation
Aditi is the mother of all the Gods.
Sutra 47
Devanagari
कश्यपः पिता ।। 47।।
Transliteration
- Kaśyapaḥ pitā.
Translation
Kashyapa is the father.
Sutra 48
Devanagari
तन्नामकौ मुनिदम्पती अन्यौ ।। 48।।
Transliteration
- Tannāmakau munidampatī anyau.
Translation
The sage-couple by those names (Kashyapa and Aditi) are different.
Sutra 49
Devanagari
अधिदैवतमदितिश्च मुनिपत्न्या अन्या ।। 49।।
Transliteration
- Adhidaivatam-aditiś-ca munipatnyā anyā.
Translation
The deity Aditi is different from the wife of the sage.
Sutra 50
Devanagari
सा न देवानां माता मुनिपत्नी ।। 50।।
Transliteration
- Sā na devānāṃ mātā munipatnī.
Translation
She (the sage’s wife) is not the mother of the (primordial) Gods.
Sutra 51
Devanagari
स न देवानां पिता मुनिः ।। 51।।
Transliteration
- Sa na devānāṃ pitā muniḥ.
Translation
He (the sage) is not the father of the Gods.
Sutra 52
Devanagari
नामसादृश्यात्तयोर्देवपितृत्वारोपः प्रामादिकः ।। 52।।
Transliteration
- Nāmasādṛśyāttayor-devapitṛtvaropaḥ prāmādikaḥ.
Translation
Imposing the “fatherhood of gods” on those two due to the similarity of names is an error.
The Foundation of the Worlds
Sutra 53
Devanagari
अस्यामेव शक्त्यां सर्वं भुवनमोतं प्रोतं च ।। 53।।
Transliteration
- Asyāmeva śaktyāṃ sarvaṃ bhuvanamotaṃ protaṃ ca.
Translation
In this very power, the entire universe is woven like warp and weft.
Sutra 54
Devanagari
आकाशे खलु गार्गीति श्रुतेः ।। 54।।
Transliteration
- Ākāśe khalu gārgīti śruteḥ.
Translation
As stated in the Shruti (Upanishad): “In Akasha, O Gargi…”
Sutra 55
Devanagari
तथोपलब्धेश्च ।। 55।।
Transliteration
- Tathopalabdheśca.
Translation
And also because it is so perceived.
Sutra 56
Devanagari
तस्माद्भुनेश्वरीयमुच्यते ।। 56।।
Transliteration
- Tasmād-bhuvaneśvary-iyamucyate.
Translation
Therefore, She is called Bhuvaneshvari (The Sovereign of the Worlds).
Sutra 57
Devanagari
भुवनमप्येषैव भवति ।। 57।।
Transliteration
- Bhuvanam-apyeṣaiva bhavati.
Translation
She herself becomes the world.
Sutra 58
Devanagari
प्रकृतित्वात् ।। 58।।
Transliteration
- Prakṛtitvāt.
Translation
Because She is the Material Cause (Prakriti).
Sutra 59
Devanagari
प्रकृतित्वं च मूलदृष्टित्वात् ।। 59।।
Transliteration
- Prakrutitvaṃ ca mūladṛṣṭitvāt.
Translation
And She is the initiator because She is the Root Vision.
Sutra 60
Devanagari
एवं जगतो दृष्टिमूलकत्वं व्याख्यातम् ।। 60।।
Transliteration
- Evaṃ jagato dṛṣṭimūlakatvaṃ vyākhyātam.
Translation
Thus, the world’s origin in “Vision” has been explained.
Sutra 61
Devanagari
अस्मद्दृष्टिरेव सृष्टिरिति परे ।। 61।।
Transliteration
- Asmaddṛṣṭireva sṛṣṭiriti pare.
Translation
Others say: “Our vision itself is creation” (Drishti-Srishti-Vada).
Sutra 62
Devanagari
स्वप्नसृष्टिरेव सा ।। 62।।
Transliteration
- Svapnasṛṣṭireva sā.
Translation
That would make it like a dream-creation.
Sutra 63
Devanagari
अस्मच्छब्दस्य ब्रह्मपरत्वे तु न विप्रतिपत्तिः ।। 63।।
Transliteration
- Asmacchabdasya brahmaparatve tu na vipratipattiḥ.
Translation
If the word “Our” (in “Our vision”) refers to Brahman, there is no contradiction.
The Three Powers
Sutra 64
Devanagari
त्रयाणां शक्तिविशेषाणां सर्वात्मकत्वे प्रमाणानि दृश्यन्ते ।। 64।।
Transliteration
- Trayāṇāṃ śaktiviśeṣāṇāṃ sarvātmakatve pramāṇāni dṛśyante.
Translation
Proofs are seen for the all-pervasive nature of the three specific powers.
Sutra 65
Devanagari
अदितिर्जातमदितिर्जनित्वमितीच्छाशक्तेः ।। 65।।
Transliteration
- Aditir-jātam-aditir-janitvam-itīcchāśakteḥ.
Translation
“Aditi is what is born, Aditi is what is to be born”—this refers to the Power of Will (Iccha-shakti).
Sutra 66
Devanagari
यमो ह जातो यमो जनित्वमिति कालात्मिकायाः क्रियाशक्तेः ।। 66।।
Transliteration
- Yamo ha jāto yamo janitvam-iti kālātmikāyāḥ kriyāśakteḥ.
Translation
“Yama is what is born, Yama is what is to be born”—this refers to the Power of Action (Kriya-shakti) in the form of Time.
Sutra 67
Devanagari
पुरुष एवेदं सर्वमिति ज्ञानशक्तेः ।। 67।।
Transliteration
- Puruṣa evedaṃ sarvam-iti jñānaśakteḥ.
Translation
“Purusha is all this”—this refers to the Power of Knowledge (Jnana-shakti).
Sutra 68
Devanagari
अत एव व्यापकत्वमासाम् ।। 68।।
Transliteration
- Ata eva vyāpakatvam-āsām.
Translation
Therefore, these powers are all-pervasive.
Sutra 69
Devanagari
एवमिच्छाशक्तिज्ञानशक्तिक्रियाशक्तीनां भुवनेश्वरी सुन्दरी कालीनां माहाभाग्यं व्याख्यातम् ।। 69।।
Transliteration
- Evam-icchāśaktijñānaśaktikriyāśaktīnāṃ bhuvaneśvarī sundarī kālīnāṃ māhābhāgyaṃ vyākhyātam.
Translation
Thus, the great glory of the powers of Will, Knowledge, and Action—Bhuvaneshvari, Sundari, and Kali—is explained.
Sutra 70
Devanagari
देशस्य व्यापकत्वं वैशाल्यमिव विश्वस्य ।। 70।।
Transliteration
- Deśasya vyāpakatvaṃ vaiśālyam-iva viśvasya.
Translation
The pervasiveness of space is like the vastness of the universe.
Sutra 71
Devanagari
कालस्य दैर्घ्यमिव ।। 71।।
Transliteration
- Kālasya dairghyam-iva.
Translation
Like the length of time.
Sutra 72
Devanagari
आत्मनः स्वरूपमिव ।। 72।।
Transliteration
- Ātmanaḥ svarūpam-iva.
Translation
Like the nature of the Self.
Sutra 73
Devanagari
तस्मात् न विप्रतिषेधः ।। 73।।
Transliteration
- Tasmāt na vipratiṣedhaḥ.
Translation
Therefore, there is no contradiction.
Practice and Worship
Sutra 74
Devanagari
भुवनेश्वरी परमा शान्ता ।। 74।।
Transliteration
- Bhuvaneśvarī paramā śāntā.
Translation
Bhuvaneshvari is supremely peaceful.
Sutra 75
Devanagari
सर्वाभ्यः क्रियाभ्य आत्मानं समर्प्य निश्चला तिष्ठति ।। 75।।
Transliteration
- Sarvābhyaḥ kriyābhya ātmānaṃ samarpya niścalā tiṣṭhati.
Translation
Having surrendered Herself to all actions, She remains motionless.
Sutra 76
Devanagari
परमां शान्तिं कामयमानो भुवनेश्वरीमुपासीत ।। 76।।
Transliteration
- Paramāṃ śāntiṃ kāmayamāno bhuvaneśvarīmupāsīta.
Translation
One desiring supreme peace should worship Bhuvaneshvari.
Sutra 77
Devanagari
मायया ।। 77।।
Transliteration
- Māyayā.
Translation
Through the Maya (the seed syllable Hrim).
Sutra 78
Devanagari
तान्त्रिको मन्त्रोऽयम् ।। 78।।
Transliteration
- Tāntriko mantro’yam.
Translation
This is a Tantric Mantra.
Sutra 79
Devanagari
अस्य ब्रह्मणमृषिमाहुः ।। 79।।
Transliteration
- Asya brahmaṇam-ṛṣimāhuḥ.
Translation
Its Rishi is said to be Brahman.
Sutra 80
Devanagari
गायत्रीं छन्दः ।। 80।।
Transliteration
- Gāyatrīṃ chandaḥ.
Translation
The Meter is Gayatri.
Sutra 81
Devanagari
अत्रार्चिकप्रणवो बीजम् ।। 81।।
Transliteration
- Atrārchikapraṇavo bījam.
Translation
The Archika-Pranava is the Seed (Bija).
Sutra 82
Devanagari
अग्निः शक्तिः ।। 82।।
Transliteration
- Agniḥ śaktiḥ.
Translation
Agni is the Power (Shakti).
Sutra 83
Devanagari
आकाशः कीलकम् ।। 83।।
Transliteration
- Ākāśaḥ kīlakam.
Translation
Akasha is the Kilaka (the Pin).
Sutra 84
Devanagari
षड्दीर्घयुक्तमायया न्यासः ।। 84।।
Transliteration
- Ṣaḍdīrghayuktamāyayā nyāsaḥ.
Translation
The ritual placement (Nyasa) is done with the Maya-mantra joined with the six long vowels.
Sutra 85
Devanagari
ध्यानं सुन्दरीवत् ।। 85।।
Transliteration
- Dhyānaṃ sundarīvat.
Translation
The meditation (Dhyana) is like that of Sundari.
Sutra 86
Devanagari
‘‘अदितिर्द्यौरदितिरन्तरिक्षमदितिर्माता स पिता स पुत्रः। विश्वे देवा अदितिः पञ्च जना अदितिनिर्जातमदितिर्जनित्वम् ।।’’ इति राहूगणेन गोतमेन दृष्ट्या वैदिक्या त्रिष्टुभा विद्यया वा ।। 86।।
Transliteration
- ‘‘Aditir-dyaur-aditir-antarikṣam-aditir-mātā sa pitā sa putraḥ। viśve devā aditiḥ pañca janā aditinir-jātam-aditir-janitvam।।’’ iti rāhūgaṇena gotamena dṛṣṭyā vaidikyā triṣṭubhā vidyayā vā.
Translation
Or, according to the Vedic vision of Gautama Rahugana, with the Trishtubh verse: “Aditi is the sky, Aditi is the atmosphere, Aditi is mother, father, and son…”
Sutra 87
Devanagari
अथास्याः शुद्धमुपासनम् ।। 87।।
Transliteration
- Athāsyāḥ śuddhamupāsanam.
Translation
Now, Her pure worship.
Sutra 88
Devanagari
दृग्दृश्ययोरन्तरभूत आकाश एव सदा द्रष्टव्यः ।। 88।।
Transliteration
- Dṛgdṛśyayor-antarabhūta ākāśa eva sadā draṣṭavyaḥ.
Translation
One should always contemplate the Akasha (Space) that exists between the seer and the seen.
Sutra 89
Devanagari
संसारिणां तु दृष्टेर्मार्ग एव नभः ।। 89।।
Transliteration
- Saṃsāriṇāṃ tu dṛṣṭer-mārga eva nabhaḥ.
Translation
For worldly people, the sky is merely a path for the eyes.
Sutra 90
Devanagari
न लक्ष्यम् ।। 90।।
Transliteration
- Na lakṣyam.
Translation
It is not the target (of their focus).
Sutra 91
Devanagari
पृथिव्याद्युपासनं कष्टम् ।। 91।।
Transliteration
- Pṛthivyādyupāsanaṃ kaṣṭam.
Translation
The worship of Earth and other elements is difficult.
Sutra 92
Devanagari
प्रियाप्रियोभयास्पदत्वात् ।। 92।।
Transliteration
- Priyāpriyobhayāspadatvāt.
Translation
Because they are the basis of both the pleasant and the unpleasant.
Sutra 93
Devanagari
यत्र द्वन्द्वोपरमस्तल्लक्ष्यमुत्तमम् ।। 93।।
Transliteration
- Yatra dvandvoparamas-tallakshyamuttamam.
Translation
The target lies in the devotion to that where the “pairs of opposites” (duality) cease.
Sutra 94
Devanagari
तादृश आकाशः ।। 94।।
Transliteration
- Tādṛśa ākāśaḥ.
Translation
Such is the Akasha.
Sutra 95
Devanagari
आकाशे हि न कस्यचिद्वेषो रागो वा ।। 95।।
Transliteration
- Ākāśe hi na kasyacid-veṣo rāgo vā.
Translation
In the Akasha, no one has hatred or attachment.
Sutra 96
Devanagari
दर्शनादभ्रसदसीति श्लोकपादोऽत्र भवति ।। 96।।
Transliteration
- Darśanād-abhrasadasīti ślokapādo’tra bhavati.
Translation
Here applies the verse-line: “From seeing, you are the assembly of clouds.”
Sutra 97
Devanagari
अभ्रस्य सदस्त्वं ब्रह्माण्डसंकीर्णत्वात् ।। 97।।
Transliteration
- Abhrasya sadastvaṃ brahmāṇḍasaṅkīrṇatvāt.
Translation
The “assembly of clouds” refers to the density of the Cosmic Egg (Brahmanda).
Sutra 98
Devanagari
सेयं हिरण्मयाण्डानां सभा द्यौः कनकसभोच्यते ।। 98।।
Transliteration
- Seyaṃ hiraṇmayāṇḍānāṃ sabhā dyauḥ kanakasabhocyate.
Translation
This assembly of golden eggs is called the “Golden Hall” (Kanakasabha).
Sutra 99
Devanagari
तत्रेशस्य ताण्डवं कालीपटले व्याख्यातम् ।। 99।।
Transliteration
- Tatreśasya tāṇḍavaṃ kālīpaṭale vyākhyātam.
Translation
The dance of the Lord (Shiva) there was explained in the chapter on Kali.
Sutra 100
Devanagari
पश्यन्नाकाशं साक्षिणि प्रतितिष्ठेत् ।। 100।।
Transliteration
- Paśyann-ākāśaṃ sākṣiṇi pratitiṣṭhet.
Translation
Beholding the Akasha, one should remain established in the Witness (Sakshi).
Sutra 101
Devanagari
द्रष्टावेव हि तदा दृष्टिः स्यात् ।। 101।।
Transliteration
- Draṣṭāveva hi tadā dṛṣṭiḥ syāt.
Translation
Then, vision remains only in the Seer.
Sutra 102
Devanagari
इयं परोवरीयसी विद्योपनिषत्सु गीयते ।। 102।।
Transliteration
- Iyaṃ parovarīyasī vidyopaniṣatsu gīyate.
Translation
This is the “Parovariyasi” (higher than the high) Vidyā sung in the Upanishads.
Sutra 103
Devanagari
परोवरीयानुद्गीथ आकाशो ह्युक्तः ।। 103।।
Transliteration
- Parovarīyānudgītha ākāśo hyuktaḥ.
Translation
For the Akasha is called the “Greater-than-Great Udgitha.”
Sutra 104
Devanagari
तत्राकाशमीशमेके व्याचक्षते ।। 104।।
Transliteration
- Tatrākāśamīśameke vyācakṣate.
Translation
There, they explain Akasha as the Lord Himself.
Sutra 105
Devanagari
अभेदात्तदुपपत्तिः ।। 105।।
Transliteration
- Abhedāttadupapattiḥ.
Translation
That is justified due to their non-difference.
Sutra 106
Devanagari
दृष्टेर्वस्त्वेव हि लक्ष्यार्थः ।। 106।।
Transliteration
- Dṛṣṭer-vastveva hi lakṣyārthaḥ.
Translation
The true target of vision is the Reality itself.
Sutra 107
Devanagari
अन्तराकाशं वाऽनुसन्दध्यात् ।। 107।।
Transliteration
- Antarākāśaṃ vā’nusandadhyāt.
Translation
Or, one should contemplate the “Inner Space” (Antarakasha).
Sutra 108
Devanagari
इयमुपनिशत्सु दहरविद्योच्यते ।। 108।।
Transliteration
- Iyamupaniṣatsu daharavidyocyate.
Translation
In the Upanishads, this is called Dahara-Vidya.
Sutra 109
Devanagari
भुवनेश्वर्युपासनाच्छान्तिमधिगच्छेच्छान्तिमधिगच्छेत् ।। 109।।
Transliteration
- Bhuvaneśvaryupāsanāc-chāntim-adhigacchec-chāntim-adhigacchet.
Translation
By the worship of Bhuvaneshvari, one attains peace—one attains peace.
Index: index

Muni's Play